Jaki jest dopuszczalny poziom hałasu w biurze?

Dopuszczalny poziom hałasu na biurowym stanowisku pracy wynosi od 55 do 65 dB(A), a w pomieszczeniach z głośnymi urządzeniami 75 dB(A). Normy PN-N-01307:1994 oraz przepisy BHP określają te progi, a akustyka budowlana wyznacza limit dla dźwięków przenikających z zewnątrz i z instalacji budynku na poziomie 35–45 dB(A). Najpierw omówimy wartości z normy, potem przepisy i odpowiedzialność za ciszę w budynku. Następnie opiszemy metodę pomiaru, kryteria wyboru cichego biura, metody redukcji hałasu oraz skutki zdrowotne przekroczenia norm. Cisza w biurze jest wspólnym wynikiem pracy pracodawcy, który dba o stanowiska, i zarządcy budynku, który odpowiada za jego parametry techniczne. Komfort akustyczny i zdrowie pracowników zależą od równoważnego poziomu dźwięku mierzonego bezpośrednio na stanowisku.

Ile wynosi dopuszczalny poziom hałasu w biurze według norm?

Dopuszczalny poziom hałasu w biurze według normy PN-N-01307:1994 wynosi 55 dB(A) dla pracy koncepcyjnej i administracyjnej, 65 dB(A) dla obsługi klienta oraz 75 dB(A) dla pomieszczeń z głośnymi urządzeniami. Progi te odnoszą się do równoważnego poziomu dźwięku A mierzonego na stanowisku pracy. Im większego wysiłku umysłowego wymaga zadanie, tym niższe natężenie dźwięku akceptuje norma. Wartości te wyznacza norma PN-N-01307:1994 Hałas – Dopuszczalne wartości parametrów hałasu w środowisku pracy – Wymagania dotyczące wykonywania pomiarów, opracowana przez Polski Komitet Normalizacyjny w 1994 roku.

Norma wyznacza progi natężenia dźwięku dla pracy biurowej.

• Pomieszczenia administracyjne, projektowe i analityczne = 55 dB(A).
• Sekretariaty, punkty obsługi klienta i dyspozytornie = 65 dB(A).
• Pomieszczenia biurowo-techniczne z maszynami, takie jak serwerownie i strefy powielania = 75 dB(A).
• Stanowiska kobiet w ciąży = 65 dB(A) bez względu na rodzaj pracy.

Wartość 55 dB(A) dotyczy całkowitego dźwięku na stanowisku, łącznie z rozmowami współpracowników i pracą urządzeń. Nie chodzi tu o hałas z zewnątrz. Dla porównania 55 dB(A) to spokojna rozmowa, 65 dB(A) to ożywiona dyskusja lub dzwoniący telefon, a 75 dB(A) to praca drukarki wielkoformatowej z bliska.

Decybele tworzą skalę logarytmiczną. Wzrost o 10 dB odbierany jest jako mniej więcej dwukrotne zwiększenie głośności, dlatego różnica między 55 a 65 dB(A) jest znacząca. A&A Holding oferuje biura tradycyjne, open space i coworking Co:Spot. Każdy z tych typów przestrzeni wymaga dopasowania funkcji pomieszczenia do właściwego progu z normy.

Szukasz idealnego biura do wynajęcia?

Sprawdź ofertę A&A w Łodzi i Warszawie!

Zobacz biura do wynajęcia ➜

Liczby z normy wyznaczają granice komfortu, ale same w sobie nie tworzą obowiązku prawnego. Ich moc wynika z powiązania z prawem pracy i normami budowlanymi. Dopiero ta sieć przepisów określa, kto i na jakiej podstawie odpowiada za ciszę w biurze.

Jakie przepisy określają normy hałasu w biurze?

Normy hałasu w biurze określają 4 źródła prawa i normalizacji: Kodeks pracy, rozporządzenie w sprawie BHP przy pracach w narażeniu na hałas, normę PN-N-01307:1994 oraz normę akustyki budowlanej PN-B-02151-02. System ma dwa poziomy. Przepisy prawa pracy wyznaczają granicę szkodliwości, czyli próg działania 80 dB oraz najwyższe dopuszczalne natężenie (NDN) 85 dB. Normy techniczne doprecyzowują niższe progi uciążliwości, właściwe dla pracy umysłowej.

Hierarchię tworzą pozycje, od ustawy do norm technicznych.

• Kodeks pracy – art. 207 § 2 nakłada obowiązek ochrony zdrowia pracowników, a art. 227 dotyczy zapobiegania chorobom zawodowym i pomiarów czynników szkodliwych. Adresatem tego obowiązku jest pracodawca.
• Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z 5 sierpnia 2005 r. – ustala próg działania 80 dB i NDN 85 dB. W typowym biurze praktycznie nie dochodzi do tych wartości.
• Norma PN-N-01307:1994 – wyznacza dopuszczalne poziomy dla pracy biurowej i umysłowej.
• Norma PN-B-02151-02 z serii akustyki budowlanej – reguluje ochronę przed hałasem w budynkach.

Najwyższe dopuszczalne natężenie 85 dB (LEX,8h) określa rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy z 12 czerwca 2018 r.

Status Polskich Norm jest formalnie dobrowolny, lecz stanowią one uznaną wiedzę techniczną. Państwowa Inspekcja Pracy (PIP) i służby BHP przyjmują je jako punkt odniesienia przy ocenie ryzyka zawodowego.

Odpowiedzialność rozkłada się na dwa podmioty. Pracodawca odpowiada za hałas na stanowisku pracy zgodnie z PN-N-01307. Właściciel lub zarządca budynku odpowiada za izolacyjność przegród i hałas instalacji zgodnie z PN-B-02151 oraz warunkami technicznymi budynków. A&A Holding, zarządca blisko 250 tys. m² powierzchni komercyjnej, zna te wymagania i może wesprzeć najemcę w ich spełnieniu.

Część wymienionych przepisów dotyczy dźwięków generowanych przy biurkach, a część hałasu, który wnika do wnętrza przez ściany, okna i instalacje. Ten drugi obszar należy do akustyki budowlanej. Ona decyduje, jak cichy jest budynek, zanim pracownicy zaczną w nim pracować.

Jaki poziom hałasu przenikającego do pomieszczeń biurowych dopuszcza akustyka budowlana?

Akustyka budowlana dopuszcza poziom hałasu przenikającego do pomieszczeń biurowych od 35 dB(A) w gabinetach i salach konferencyjnych, przez 40 dB(A) w standardowych pokojach biurowych, do 45 dB(A) w biurach administracyjnych z urządzeniami. Limity te obejmują dźwięki z zewnątrz budynku, takie jak ruch uliczny i tramwaje, oraz z jego instalacji: wentylacji, klimatyzacji i wind. Wartości wynikają z normy PN-B-02151-02 Akustyka budowlana – Ochrona przed hałasem pomieszczeń w budynkach – Dopuszczalne wartości poziomu dźwięku w pomieszczeniach, Polski Komitet Normalizacyjny.

Są one o 10–20 dB niższe od progów dla stanowiska pracy. Tło akustyczne budynku nie może zjadać rezerwy przeznaczonej na naturalne odgłosy pracy. Dla przejrzystości wartości zestawiono w 3 kategoriach.

• Gabinety i sale konferencyjne – 35 dB(A).
• Standardowe pokoje biurowe – 40 dB(A).
• Biura administracyjne z urządzeniami – 45 dB(A).

Hałas przenikający, czyli tło budynku na poziomie 35–45 dB(A), różni się od hałasu na stanowisku pracy, który wynosi 55–75 dB(A). Te dwie kategorie należy odróżniać, bo prowadzą do innych działań naprawczych.

Wymagania wynikają także z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, w dziale o ochronie przed hałasem i drganiami. Najczęstsze źródła hałasu przenikającego to ruch drogowy i szynowy, centrale wentylacyjne i klimatyzatory, szyby windowe oraz sąsiednie lokale usługowe.

Pomiar tła wykonuje się przy zamkniętych oknach i pracujących instalacjach budynku. W pustym pomieszczeniu nie działają urządzenia najemcy, dlatego wynik bez instalacji nie odzwierciedla rzeczywistych warunków.

A&A Holding zarządza zróżnicowanymi obiektami w Łodzi i Warszawie, od rewitalizowanych budynków po nowoczesne przestrzenie, takie jak Co:Spot. Doświadczony zarządca dobiera funkcję pomieszczenia, na przykład salę konferencyjną, do jego parametrów akustycznych.

Wartości graniczne mają sens tylko wtedy, gdy da się je obiektywnie zweryfikować. Subiektywne wrażenie, że w biurze jest głośno, nie zastąpi wyniku z miernika. Dlatego kolejnym krokiem jest poznanie metodyki pomiaru poziomu hałasu.

Jak wykonuje się pomiar poziomu hałasu w biurze?

Pomiar poziomu hałasu w biurze wykonuje się w 5 krokach: dobór sonometru całkującego klasy 1 lub 2, kalibracja, rozmieszczenie mikrofonu na wysokości uszu pracownika, rejestracja LAeq w typowym dniu pracy oraz sporządzenie protokołu. Mikrofon umieszcza się około 1,2 m nad podłogą przy pracy siedzącej i 1,55 m przy pracy stojącej. Zachowuje się przy tym odstęp co najmniej 0,5 m od operatora i 1 m od ścian odbijających dźwięk. Metodykę ekspozycji na hałas opisuje norma PN-EN ISO 9612:2011 Akustyka – Wyznaczanie zawodowej ekspozycji na hałas – Metoda techniczna, PKN/ISO, 2011, a wynik porównuje się z wymaganiami PN-N-01307:1994.

Pomiar składa się z 5 etapów.

• Dobierz sonometr całkujący klasy 1 lub 2 z aktualnym świadectwem wzorcowania.
• Skalibruj miernik kalibratorem akustycznym przed serią pomiarową i po niej.
• Umieść mikrofon na wysokości uszu pracownika, w odległości co najmniej 0,5 m od operatora.
• Zarejestruj poziom LAeq w reprezentatywnym okresie typowego dnia pracy.
• Sporządź protokół i porównaj wynik z normą PN-N-01307:1994.

Świadectwo wzorcowania wydaje akredytowane laboratorium. Bez niego wynik nie ma wartości dowodowej przy kontroli PIP. Rozbieżność odczytu kalibratora przed i po serii pomiarowej wskazuje na błąd pomiaru, dlatego wynik takiej serii należy powtórzyć.

Równoważny poziom dźwięku LAeq to wartość uśredniona energetycznie z reprezentatywnego okresu pracy. Uwzględnia szczyty rozmów telefonicznych oraz cykle pracy central wentylacyjnych. Dzięki temu odzwierciedla rzeczywiste obciążenie akustyczne pracownika, a nie chwilowe maksimum.

Aplikacja w smartfonie daje orientacyjny wynik i pomaga wstępnie ocenić sytuację. Do oceny ryzyka zawodowego potrzebny jest jednak pomiar wykonany przez laboratorium akredytowane przez Polskie Centrum Akredytacji (PCA), który kończy się protokołem.

Profesjonalny zarządca, taki jak A&A Holding, może udostępnić najemcy dane techniczne budynku, na przykład parametry instalacji HVAC. Ułatwia to interpretację wyników i pozwala szybciej odróżnić hałas budynku od hałasu wytwarzanego przez zespół.

Normy, przepisy, limity akustyki budowlanej i metodyka pomiaru odpowiadają na pytanie, jaki hałas jest dopuszczalny i jak to sprawdzić. Dla firmy szukającej siedziby ważniejsze jest pytanie praktyczne: jak uniknąć problemu jeszcze przed podpisaniem umowy najmu. Odpowiedź zaczyna się od świadomego wyboru biura, w którym dopuszczalny poziom hałasu nie jest przekraczany już na etapie budynku.

Jak wybrać biuro, w którym dopuszczalny poziom hałasu nie jest przekraczany?

Aby wybrać biuro, w którym dopuszczalny poziom hałasu nie jest przekraczany, sprawdź 4 obszary: lokalizację budynku, certyfikaty środowiskowe, izolacyjność okien wraz z cichą pracą wentylacji oraz strefowy układ przestrzeni. Budynek oddalony od tras szybkiego ruchu, wyposażony w stolarkę o wysokim wskaźniku Rw i instalację HVAC pracującą poniżej 35–40 dB, zapewnia rezerwę akustyczną na codzienną pracę zespołu. Certyfikaty BREEAM, LEED i WELL zawierają kryteria akustyczne, więc stanowią obiektywne potwierdzenie tych parametrów.

Wybór opiera się na 4 kryteriach.

• Sprawdź lokalizację budynku pod kątem tras szybkiego ruchu, torowisk tramwajowych i stref dostaw.
• Zweryfikuj certyfikaty BREEAM, LEED lub WELL.
• Oceń izolacyjność okien oraz cichą pracę wentylacji.
• Wybierz układ strefowy z wyraźnym podziałem na strefy cichej pracy.

Lokalizację warto ocenić osobiście w godzinach szczytu, a nie w weekend. Wtedy widać, jak ruch uliczny i dostawy wpływają na wnętrze. Przy ruchliwej ulicy stosuje się okna o izolacyjności rzędu 35–40 dB. Wskaźnik Rw opisuje izolacyjność przegrody, a Rw+Ctr uwzględnia dodatkowo hałas komunikacyjny, czyli najważniejszy składnik hałasu z ulicy.

Certyfikaty warto sprawdzić pod konkretnymi kryteriami: BREEAM Hea 05 (Acoustic performance), LEED Acoustic Performance oraz WELL v2, koncepcja Sound.

Układ funkcjonalny dzieli przestrzeń na strefy cichej pracy, spotkań i ciągów komunikacyjnych. Sale konferencyjne do wynajęcia powinny być oddzielone od open space przegrodą o podwyższonej izolacyjności, bo to one generują najwięcej dźwięków mowy.

Przed podpisaniem umowy zapytaj wynajmującego o parametry instalacji HVAC, o izolację akustyczną stolarki oraz o możliwość wykonania pomiaru na miejscu. A&A Holding oferuje biura tradycyjne, open space, coworking Co:Spot w centrum Łodzi oraz sale konferencyjne w Łodzi i Warszawie. Przy portfelu blisko 250 tys. m² doświadczeni specjaliści pomagają dobrać przestrzeń do akustycznych potrzeb zespołu. Najemca nie zostaje w tym wyborze sam, bo partner z ponad 30-letnim doświadczeniem prowadzi go przez każdy etap.

Szukasz biura w Łodzi lub w Warszawie?

Sprawdź nasze aktualne oferty wynajmu powierzchni biurowych w tych miastach!

Zobacz biura w Łodzi ➜

Zobacz biura w Warszawie ➜

Nawet dobrze zlokalizowane i dobrze zaizolowane biuro wypełnia się dźwiękami, gdy pracuje w nim zespół. Ciszy nie gwarantuje wyłącznie budynek, decyduje o niej także aranżacja wnętrza. Właściwie dobrane metody redukcji hałasu wewnątrz biura dopełniają parametry techniczne obiektu.

Jakie metody redukcji hałasu w biurze sprawdzają się najlepiej?

Najlepiej sprawdzają się budki akustyczne izolujące 25–35 dB, a za nimi sufity dźwiękochłonne, systemy sound masking, ścianki nabiurkowe redukujące 5–15 dB oraz wykładziny i panele ścienne tłumiące echo. Skuteczność poszczególnych rozwiązań zależy od ich celu. Budki izolują rozmowę, sufity skracają czas pogłosu, a sound masking obniża zrozumiałość mowy z sąsiednich stanowisk. Najlepsze efekty daje połączenie kilku metod dopasowanych do funkcji każdej strefy.

Porównanie uwzględnia skuteczność liczbową oraz zakres zastosowania każdej metody.

Celem nie jest cisza absolutna, lecz komfort akustyczny. Zbyt cichy open space paradoksalnie zwiększa uciążliwość rozmów, bo każde zdanie jest wyraźnie słyszalne. Dlatego stosuje się sound masking, czyli dodanie dźwięku tła, a nie jego odjęcie. Wymagania dotyczące warunków pogłosowych i zrozumiałości mowy w pomieszczeniach otwartych określa norma PN-B-02151-4:2015. Skuteczność aranżacji open space ocenia się zgodnie z normą PN-EN ISO 3382-3:2022 Akustyka – Pomiar parametrów akustycznych pomieszczeń – Część 3: Biura typu open space, ISO, mierząc między innymi wskaźnik rD oraz odległość rozproszenia.

Strefy ciszy i sale konferencyjne w nowoczesnym coworkingu pokazują, jak elastyczność pracy łączy się z komfortem akustycznym.

Inwestycja w aranżację akustyczną zwraca się nie tylko w postaci wyższej efektywności zespołu. Jej najważniejszym efektem jest ochrona zdrowia pracownika. Długotrwały kontakt z dźwiękami przekraczającymi normy pozostawia ślad, którego skutki ujawniają się stopniowo.

Jakie skutki dla zdrowia niesie przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu w biurze?

Przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu w biurze niesie 4 główne skutki dla zdrowia: przewlekłe zmęczenie ze spadkiem koncentracji, bóle głowy, stres z podwyższonym ciśnieniem tętniczym oraz szumy uszne z drażliwością. Hałas o natężeniu 55–75 dB nie powoduje zwykle mechanicznego uszkodzenia słuchu, lecz działa pozasłuchowo, przez układ nerwowy i hormonalny. Badanie Gary’ego W. Evansa i Dany Johnson, opublikowane w Journal of Applied Psychology w 2000 roku pod tytułem Stress and Open-Office Noise, może wskazywać, że już 3 godziny w hałasie typowym dla open space podnoszą poziom hormonów stresu i obniżają motywację do rozwiązywania zadań. Badanie objęło 40 pracownic biurowych. Uzupełniająco raport WHO Environmental Noise Guidelines for the European Region z 2018 roku opisuje zależności między hałasem środowiskowym a zdrowiem.

Skutki pozasłuchowe obejmują 4 obszary.

• Przewlekłe zmęczenie i spadek koncentracji – zwiększają liczbę błędów poznawczych i wydłużają czas realizacji zadań.
• Bóle głowy i migreny – wynikają z napięcia mięśni karku i przeciążenia bodźcami zmysłowymi.
• Stres i zaburzenia układu krążenia – ciągły hałas stymuluje wydzielanie kortyzolu i adrenaliny, co może podnosić ciśnienie tętnicze.
• Szumy uszne (tinnitus) i drażliwość – prowadzą do wyczerpania nerwowego i trudności z regeneracją po pracy.

Czy hałas w biurze uszkadza słuch? Nie. Hałas biurowy w zakresie 55–75 dB nie uszkadza mechanicznie narządu słuchu. Ryzyko trwałego ubytku pojawia się przy długotrwałej ekspozycji powyżej 80–85 dB.

Zadbane warunki akustyczne oznaczają mniej absencji, lepszą regenerację i wyższą satysfakcję zespołu. Warunki pracy na stanowisku warto uzupełnić o właściwą ergonomię.

Znajomość dopuszczalnego poziomu hałasu w biurze, przepisów, metod pomiaru i skutków zdrowotnych pozwala świadomie wybrać i urządzić przestrzeń, w której zespół pracuje bezpiecznie i komfortowo, a doświadczony zarządca nieruchomości pomaga ten cel osiągnąć od pierwszego dnia najmu.